NAJLEPSZE POZYCJE PODCZAS PORODU

Mimo, że poród zdaje się być fizjologiczną metodą przyjścia dziecka na świat i zdawałoby się, że kobieta powinna rodzić intuicyjnie, dla wielu kobiet może być to trudne do wyobrażenia. Jednym z elementów, dzięki którym poród może być łatwiejszy do przejścia, jest możliwość przyjmowania pozycji w porodzie, tzw. pozycji wertykalnych, które są po porostu naturalnymi pozycjami w porodzie dla kobiety. Gdy mama przyjmuje wygodne i efektywne pozycje, poród przebiega łagodniej i efektywniej, a krocze jest mniej narażone na pęknięcie. Wraz z naszą ekspertką – położną, Spinning Babies® Certified Parent Educator, autorką książek o tematyce okołoporodowej, Izabelą Dembińską – przygotowaliśmy zestawienie pozycji porodowych. Sprawdź najlepsze pozycje do porodu.

Jaka pozycja jest najlepsza do porodu?

Taka, jaką przyjmie kobieta i taka, w której czuje się dobrze i komfortowo. Pozycje porodowe określane są mianem pozycji wertykalnych, ponieważ działają z siłą grawitacji i zapewniają ruchomość miednicy. Biorąc po uwagę fakt, że główka dziecka pasuje do miednicy jak klucz do zamka, a miednica jest ruchoma dzięki połączeniom stawowym – naturalnym jest, że bycie aktywną w porodzie ułatwia narodziny mamie i dziecku.

Jaka jest więc ta najlepsza pozycja? To zarazem proste i trudne pytanie, gdyż nie ma tak naprawdę jednej idealnej pozycji do porodu. Nie ma pozycji, która pozwoli wszystkim mamom urodzić sprawnie, szybko i bez bólu, ale są takie, które pozwalają odpocząć w trakcie porodu, zebrać siły, łagodniej przejść skurcze, czy ułożyć się dziecku tak, by łatwiej się wydostało oraz korzystniej wpłynąć na ochronę krocza.

Pozycja w porodzie spełnia kilka ważnych funkcji. Na wybór pozycji porodowej wpływa także kilka elementów, m.in.: zaawansowanie główki dziecka w miednicy, ułatwienie rotacji dziecku w miednicy, etap porodu, ułatwienie parcia, wygoda rodzącej. Odpowiednia pozycja to komfort zarówno dla rodzącej kobiety, jak i rodzącego się dziecka. Rolą pozycji porodowych jest:

• osiągnięcie komfortu i łagodzenie odczuć dolegliwości porodowych

• budowanie kompetencji kobiety i jej poczucie sprawstwa w porodzie

• zapobieganie nieprawidłowościom porodowym i brakowi postępu porodu

• zapewnienie ruchomości i mobilności miednicy, co powoduje, że poszczególne poziomy miednicy jak góra (wchód), środek i dół miednicy (wychód) zwiększają swoje wymiary, ułatwiając dziecku narodziny.

Pozycje porodowe powinny być wykorzystywane zarówno w okresie rozwierania, jak i parcia, by umożliwić urodzenie dziecka w pozycji dogodnej dla kobiety i przebiegu porodu.

Wyróżniamy następujące rodzaje pozycji porodowych: stojące, czworacze, klęczne, leżące na boku, kuczne, wykroku, asymetryczne.

Pozycje stojące z pochyleniem do przodu, czworacze oraz klęczne

To pozycje odpowiednie na I i na II okres porodu, czyli zarówno do rozwierania, jak i parcia.

Zalety tego rodzaju pozycji:

• pomagają w skurczach odczuwalnych z pleców

• są idealne, gdy kobieta nie ma siły stać lub siedzieć na piłce

• dużo bardziej uziemiają, dając poczucie stabilności

• idealne przy masowaniu kości krzyżowej rękoma, chustą

• można wykorzystać je pod prysznicem lub w wannie

• pomagają wykorzystać siłę ciężkości

• mogą sprzyjać rotacji dziecka, które potylicę ma ułożoną od strony kręgosłupa mamy

• pomagają dziecku w ułożeniu zgodnie z osią miednicy

• pozwalają na użycie dodatkowych metod łagodzenia bólu, jak: tens, masaż, ciepłe okłady

• ułatwiają swobodny ruch miednicą

• mogą być wykonywane w wersji stojącej, klęczącej lub w siadzie na krzesełku porodowym

Pozycje leżące na boku

Taki rodzaj pozycji przede wszystkim pozwala na odpoczynek. Korzystanie z nich w trakcie porodu:

• odpręża po zastosowaniu znieczulenia farmakologicznego,

• są przydatne w dynamicznym porodzie,

• a przy zmęczeniu kobiety nadal zapewniają ruchomość kości krzyżowej i jej odgięcie się.

Pomagają, gdy dochodzi do ucisku pępowiny. W pochyleniu umożliwiają zmianę ułożenia dziecka z potylicowego-tylnego do przedniego. Dają także możliwość ruchomości kości krzyżowej, zwiększając przestrzeń w miednicy, co może sprzyjać rotacji dziecka z ułożenia potylicowego-tylnego lub pomóc w niej, gdy przebieg porodu w drugim okresie zwalnia. Należy wtedy kierować się stroną, po której jest kręgosłup malucha i ułożyć kobietę w pozycję pochyloną.

Pozycje kuczne w porodzie

Najczęściej wykorzystywane są w II okresie porodu. Ważne, aby kucając, kobieta umiała zejść na całe stopy, a nie na palce, ponieważ przyczynia się to do napięcia mięśni dna miednicy.

Jak mogą pomóc pozycje kuczne?

• Pozycje kuczne sprawiają, że kolana są powyżej linii bioder. Tym sposobem zamykają wejście do miednicy, a jednocześnie mogą zmieniać kąt przegięcia główki, dlatego też nie stosujemy ich na początku porodu.

• Usprawniają obniżanie się dziecka, które jest w miednicy.

• Minimalizują skurcze odczuwalne z pleców.

Przyjęcie tych pozycji mogą ułatwić: krzesełko porodowe, trzymanie się drabinek, liny (która umożliwia swobodne poruszanie się i naturalnie wspomaga ucisk na dno macicy, wynikający z fizjologii tej pozycji) albo podparcie o ścianę i/lub partnera oraz modyfikacja ułożenia łóżka porodowego do pozycji kucznej.

Nie każda kobieta urodzi w przykucu, co nie znaczy, że nie będzie on wykorzystywany w porodzie nim główka zacznie się wyłaniać.

Pozycje wykroku, asymetryczne

To warianty zarówno na I, jak i na II okres porodu.

• Występują w modyfikacji stojącej, jak np. noga na drabince, albo podstawce oraz w pozycji klęczącej.

• Pomagają zwiększyć wymiary miednicy po stronie, po której jest kręgosłup dziecka – wtedy wykrok wykonywany jest nogą po stronie jego potylicy, a jeśli nieznany jest kierunek potylicy, pozycje stosuje się zamiennie. Można połączyć je z bujaniem i kołysaniem miednicy.

• Pozycje asymetryczne powodują, że kość udowa nogi wykrocznej w przestrzeni stawu biodrowego zmienia się w dźwignię. Niejako równoważy i otwiera guz kulszowy na zewnątrz aby zrobić więcej przestrzeni w dolnej części miednicy. Wypad nie może być przez to zbyt szeroki.

Aby kobieta mogła urodzić w pozycji wertykalnej, nie musi intensywnie trenować w ciąży, pozycje porodowe są naszymi naturalnymi ruchami. Jednak jeżeli tryb naszego życia jest siedzący, warto podjąć się umiarkowanej aktywności ruchowej lub skorzystać z ćwiczeń dla kobiet w ciąży, które oswoją przyszłe mamy i przyzwyczają do przyjmowania takich pozycji. Pamiętajcie, że pozycja nie działa na cały poród, ważnym jest, aby średnio co ok. 10-15 skurczy zmieniać pozycję, co także wpływa na ich efektywność. Po serię krótkich, prostych ćwiczeń przygotowujących do porodu zapraszamy na nasz profil na Facebooku @Jesteś Moim Pępkiem Świata.

Równie ważnym jest fakt, że jeżeli pojawiają się okresie ciąży dolegliwości bólowe w zakresie kręgosłupa czy miednicy, warto jak najszybciej wesprzeć się wizytą u fizjoterpeutki uroginekologicznej, aby zredukować ból czy ograniczenia ruchomości w ciele, które mogą wystąpić w okresie ciąży.

Wybierając miejsce narodzin, warto zwrócić uwagę, czy w wybranym szpitalu ruch i pozycje wykorzystywane są zarówno w I, jak i w II okresie porodu, łącznie z przyjęciem dziecka w pozycji wertykalnej. Możliwość przyjmowania pozycji w porodzie gwarantuje nam również dokument, jakim jest Standard Opieki Okołoporodowej i Plan Porodu.

Więcej informacji o przygotowaniu do porodu znajdziesz także na naszym profilu facebookowym. A jeśli jeszcze jakieś pytania dotyczące ciąży, porodu czy połogu chodzą Ci po głowie, koniecznie napisz do nas za pośrednictwem profilufacebookowego.

Izabela Dembińska – jest położną z wieloletnim stażem; absolwentką Wydziału Nauk o Zdrowiu na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym na kierunku Położnictwo, psychologiem oraz jedynym w Polsce certyfikowanym eduktorem Spinning Babies® Certified Parent Educator Training, autorką książek ‘Rodzić można łatwiej’, ‘Pierwsze chwile z noworodkiem’ i „Lekko w ciąży”, a także mamą.