Poród coraz bliżej i zastanawiasz się, jak długo tak naprawdę może on trwać? To zrozumiałe, że się denerwujesz. Chyba tylko w filmach poród jest wydarzeniem nagłym, gwałtownym i… szybkim. W rzeczywistości na ogół trwa jednak sporo dłużej. Dlatego warto uzupełnić wiedzę o tym jak przebiega poród – jego okresy i co w tym czasie dzieje się z organizmem Twoim i maluszka. Dowiedz się także, co możesz zrobić, by spróbować wcześniej zadbać o lepszy poród. Podrzucamy Ci małe kompendium wiedzy od położnej z wieloletnim doświadczeniem – Izabeli Dembińskiej.
Jakie są fazy porodu?
Poród fizjologiczny lub inaczej poród naturalny dzielimy na cztery fazy.
Pierwszą fazę porodu, czyli rozwierania szyjki macicy, w którym wyróżniamy:
- fazę utajoną;
- fazę aktywną od 5 cm rozwarcia do pełnego rozwarcia, czyli 10 cm.
Drugą fazę porodu, czyli parcie, w którym wyróżniamy:
- fazę spoczynku – to pozorne osłabienie czynności skurczowej przy przejściu z etapu rozwierania do parcia, w którym następują ważne procesy, jak np. przygotowanie się, przegrupowanie, transfer mięśni dna miednicy;
- fazę aktywną – czyli silnego odruchu parcia, trudnego do kontroli ze strony kobiety, moment silnych skurczy i przejścia w inny stan świadomości oraz poszerzenia się miednicy;
- fazę wyłaniania – czyli fazę, gdy główka dziecka zaczyna być widoczna w kanale rodnym, to faza, w której dochodzi do ochrony krocza.
Trzecią fazęporodu, czyli urodzenie łożyska, gdzie poza narodzinami łożyska pojawia się utrata krwi, w prawidłowym porodzie do ok. 500 ml.
Czwartą fazęporodu, czyli okres kliniczny. To czas wczesnego połogu, tuż po urodzeniu dziecka i obserwacji kobiety pod kątem kontaktu skóra do skóry, adaptacji noworodka do świata zewnętrznego, obkurczania się macicy, krwawienia oraz stanu krocza.
Ile może trwać poród naturalny?
Czas trwania porodu to bardzo indywidualna kwestia, na którą wpływa wiele czynników, wytycznych, znajomości fizjologii porodu, czy konieczność medykalizacji. Aby stwierdzić, czy poród przebiega w odpowiednim rytmie, należy znać jego fizjologię, rozumieć wpływ emocji rodzącej i czynników zewnętrznych na jego przebieg.
Różne źródła, w zależności choćby od regionu świata i miejsca narodzin, przynoszą różne ramy czasowe czasu trwania porodu i jego poszczególnych okresów. Spróbujemy je przybliżyć.
W przypadku pierwszego okresu porodu, czyli rozwierania, wiele lat kierowano się tak zwaną „krzywą Fridmana”, która mówi o optymalnym czasie rozwierania ok. 1 cm/1 H. Wytyczne „Guide to Effective Care in Pregnancy and Chilbirth” uznają za prawidłowe rozwieranie się szyjki macicy w aktywnym etapie porodu w tempie 0,5 cm/1 H w fazie aktywnej rozwierania, czyli powyżej 5 cm.
Podobnie sytuacja odnosi się do drugiego okresu porodu, czyli fazy parcia, gdzie część źródeł powołuje się na czas 2 H trwania drugiego okresu porodu. Według wytycznych NICE, poród przedłużający się można rozpoznać, jeśli jego czas przekracza odpowiednio 3 godziny u kobiet znieczulonych zewnątrzoponowo, lub 2 godziny u kobiet rodzących bez znieczulenia.
Ramy czasowe zaś porodu łożyska, określone są w czasie do 1 H przy prawidłowo przebiegającym trzecim okresie porodu.
Okres kliniczny, czyli czwarty okres porodu, to czas 2 H w przypadku prawidłowego porodu lub 4 H w sytuacji powikłań okołoporodowych jak np. wzmożone krwawienie.
Ogrom czynników determinuje czas trwania porodu. Wpływ na niego mają m.in.:
- przebieg ciąży;
- czasu rozpoczęcia się porodu;
- gotowości porodowa w terminie porodu;
- medykalizacji w postaci oksytocyny czy znieczulenia zewnątrzoponowego;
- przygotowania rodzącej do zjawiska porodu i jego akceptacji;
- stanu psychoemocjonalnego rodzącej i jej poziomu lęku;
- wywiad;
- rodność;
- stan rodzącego się dziecka;
- sposób prowadzenia porodu;
- pozycje w porodzie;
- czynności skurczowe;
- sposób ustawiania się dziecka i mechanizmu porodu;
- sprawność i mobilność kobiety;
- stanu mięśni dna miednicy;
- aspekt fizyczny, jak i psychiczny gotowości porodowej.
Jakie są objawy rozpoczynającego się porodu?
Objawami rozpoczętego porodu mogą być:
- regularna czynność skurczowa – skurcze silne, określane jako „łamiące w pół”, występujące co ok. 5 minut przynajmniej od półgodziny;
- odejście wód płodowych.
Ważne! Odejście czopa śluzowego nie jest oznaką początku porodu, a jednym z symptomów gotowości porodowej.
A co wskazuje na konieczność szybkiego wyjazdu do szpitala?
- odpływający zielone lub czerwone wody płodowe;
- krwawienie;
- brak ruchów dziecka.
Jak można przygotować się do zbliżającego się porodu?
Inicjacja akcji porodowej w głównej mierze zależna jest od dziecka na poziomie hormonalnym, gdy aktywowana zostaje oś neurohormonalna podwzgórze-przysadka-kora nadnerczy u dziecka w łonie matki. Aktywacja ta z kolei inicjowana jest przez tzw. stres płodowy, tj. fizjologiczne zaburzenia działania bariery łożyskowej w 3. trymestrze.
Techniki, takie jak: aktywność seksualna, spacery, kołysanie biodrami, masowanie brodawek, brzucha, picie naparu z liści malin czy jedzenie daktyli ma pośredni wpływ na rozpoczęcie akcji porodowej, ale warto wdrożyć te działania w toku przygotowywania się do porodu. Bardzo ważnym jest odpowiednie zadbanie o siebie w ciąży w kontekście przygotowania do porodu poprzez wdrożenie regularnej aktywności fizycznej (tu znajdziesz film instruktażowy z ćwiczeń przygotowujących do porodu), usprawniająca mobilność miednicy pod pozycje porodowe, wsparcie fizjoterapii uroginekologicznej i odpowiednie żywienie.
WAŻNE! Badania potwierdzają, że odżywianie przed ciążą wpływa na poród oraz noworodka.
Jak dieta i odżywianie wpływają na akcję porodową?
Dieta bogata w białka, owoce oraz ziarna, związana jest ze zmniejszonym prawdopodobieństwem porodu przedwczesnego. Wiele badań potwierdza zależność między spożyciem wysokobiałkowej żywności oraz warzyw i owoców ze zmniejszeniem ryzyka porodu przedwczesnego. Spożycie dużej ilości tłuszczów, cukrów oraz żywności przetworzonej związane jest ze zwiększeniem ryzyka porodu przedwczesnego. Niedożywienie matki jest związane z porodem przedwczesnym i oba te stany są powiązane z aktywacją kortyzolu i oksytocyny, jak również ze zwiększonym stanem zapalnym.
W ciąży warto zadbać o prawidłowe poziomy żelaza, szczególnie w pierwszym trymestrze, gdyż niedokrwistość zwiększa dwukrotnie ryzyko zbyt wczesnego urodzenia. Korzystny wpływ na długość ciąży ma także olej rybi i dieta bogata w owoce morza oraz kwasy tłuszczowe długołańcuchowe, przy czym ważna jest tu także suplementacja kwasem DHA.
Czas trwania porodu – podsumowanie
Jak więc widzisz, jest mnóstwo czynników wpływających na przebieg porodu. Mimo podanych ram czasowych wynikających z badań każdy z tych czynników może wpłynąć na wydłużenie bądź skrócenie czasu porodu. Weź więc głęboki wdech, mamo, i z wiedzą, jaką mamy nadzieję, uzupełniliśmy, wejdź śmiało w ten nowy, nieznany etap macierzyństwa, który rozpoczyna właśnie poród. Powodzenia!
Więcej informacji o przygotowaniu do porodu znajdziesz także na naszym profilu facebookowym. A jeśli jeszcze jakieś pytania dotyczące ciąży, porodu czy połogu chodzą Ci po głowie, koniecznie napisz do nas za pośrednictwem profilu facebookowego.
Izabela Dembińska – jest położną z wieloletnim stażem; absolwentką Wydziału Nauk o Zdrowiu na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym na kierunku Położnictwo, psychologiem oraz jedynym w Polsce certyfikowanym eduktorem Spinning Babies® Certified Parent Educator Training, autorką książek 'Rodzić można łatwiej’, 'Pierwsze chwile z noworodkiem’ i „Lekko w ciąży”, a także mamą.
Źródła:
Czerwińska E. Czynniki wpływające na poród przedwczesny. Gin. Perinat. Prakt.
Rytm i czas porodu. Indukcja i stymulacja porodu w świetle badań naukowych, Fundacja Rodzić po Ludzku
Stephen G. Matthews, John R.G. Challis, Regulation of the hypothalamo-pituitary-adrenocortical axis in fetal sheep, „Trends in Endocrinology & Metabolism