Zastosowanie laktoferyny u kobiet w ciąży
Ciąża to czas wyjątkowych potrzeb organizmu – zarówno matki, jak i rozwijającego się dziecka. W tym okresie odporność, równowaga hormonalna i poziom żelaza stają się szczególnie wrażliwe. Właśnie wtedy coraz częściej mówi się o laktoferynie – naturalnym białku, które przypomina swym działaniem biologicznym „scyzoryk” i może wspierać organizm ciężarnej na wielu poziomach. Choć kojarzona głównie z mlekiem matki, laktoferyna to znacznie więcej niż składnik siary – wykazuje działanie immunomodulujące, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne i wspiera przyswajanie żelaza.
Czy może być pomocna w ciąży? Jak wpływa na organizm kobiety i przebieg ciąży? Warto poznać jej potencjał, zwłaszcza że badania wskazują na obiecujące korzyści – od wspierania odporności, przez profilaktykę anemii, aż po zmniejszanie ryzyka porodu przedwczesnego.
Co to jest laktoferyna?
Laktoferyna to białko, które występuje naturalnie w płynach ustrojowych organizmu, w oku, łzach, ślinie, drogach oddechowych i jelitach. Wytwarzana jest przez komórki nabłonkowe znajdujące się w błonach śluzowych oraz komórkach układu odpornościowego – neutrofilach. Jej nazwa wywodzi się od słów „mleko” i „żelazo”, co nie jest przypadkowe – laktoferyna wykazuje niezwykle silne powinowactwo do jonów żelaza, skutecznie je wiążąc i neutralizując ich potencjalnie szkodliwe działanie. Pod względem budowy należy do grupy glikoprotein z rodziny transferyn, a jej złożona struktura pozwala pełnić wiele funkcji biologicznych. Najwięcej laktoferyny znajduje się w mleku karmiącej matki, w szczególności w tzw. siarze, czyli mleku gromadzonym i wydzielanym w ostatnich dniach ciąży. Laktoferyna została wykryta w mleku krowim już w 1939 roku. Od tego czasu ma szerokie zastosowanie w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń. Wciąż trwają badania mające na celu poznanie kolejnych właściwości laktoferyny.
Laktoferyna w ciąży – właściwości
Ciąża to szczególny czas, podczas którego dochodzi do wielu zmian w ciele kobiety. W trosce o zdrowie mamy i rozwijającego się maleństwa zalecane jest przyjmowanie specjalnie wyselekcjonowanych witamin, minerałów i innych substancji odżywczych. Czy laktoferyna jest jednym z nich?
Okres ciąży to czas wyjątkowego obciążenia dla organizmu kobiety, w którym układ odpornościowy, mikrobiota oraz gospodarka żelazem ulegają dynamicznym zmianom. Laktoferyna może stanowić cenne wsparcie dla przyszłych mam, wykazując szereg korzystnych właściwości potwierdzonych badaniami naukowymi.
Przede wszystkim laktoferyna stymuluje układ odpornościowy – nawet niewielkie dawki (10–20 mg) pobudzają aktywność komórek odpornościowych, pomagając organizmowi lepiej radzić sobie z patogenami. Białko to działa również przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, co czyni je naturalnym sprzymierzeńcem w profilaktyce infekcji, szczególnie w czasie, gdy odporność kobiety ciężarnej może być osłabiona.
Jedną z najważniejszych właściwości laktoferyny w ciąży jest jej działanie prebiotyczne. Wspiera ona rozwój korzystnych bakterii w jelitach i drogach rodnych – głównie Lactobacillus i Bifidobacterium – co jest istotne dla zapobiegania stanom zapalnym pochwy. Dodatkowo laktoferyna wspomaga profilaktykę anemii z niedoboru żelaza – nie tylko poprawia jego przyswajalność, ale może również zmniejszyć konieczność jego wysokiej suplementacji.
Ze względu na swój naturalny charakter, wielokierunkowe działanie oraz bezpieczeństwo stosowania, laktoferyna może być rozsądnym uzupełnieniem suplementacji dla kobiet w ciąży, szczególnie w przypadku ryzyka anemii, zaburzeń odporności oraz zagrożenia przedwczesnym porodem.
Działanie laktoferyny
Laktoferyna jest białkiem o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, przeciwzapalnym, bakteriostatycznym, przeciwgrzybicznym, przeciwwirusowym i immunoregulującym. Bardzo istotną funkcją laktoferyny jest wspieranie prawidłowego działania układu odpornościowego. Reguluje jego funkcjonowanie i zabija komórki patogenów. Jest to możliwe między innymi dzięki zdolnościom do wiązania się z żelazem. Badania dowodzą również, że laktoferyna ma zdolność do hamowania rozwoju niektórych wirusów i zmniejsza stany zapalney towarzyszącey zakażeniom wirusowym. Obniża także zdolność przylegania bakterii do tkanek. Ponadto laktoferyna dzięki zdolności do wiązania żelaza reguluje jego wchłanianie w jelicie – sprawia, że jest lepiej przyswajalne, a jego transport do komórek bardziej efektywny. Laktoferyna wykazuje również właściwości probiotyczne – promuje wzrost naturalnej, niezbędnej mikroflory jelitowejmikrobioty w jelitach i drogach rodnych.
Jakie jest zastosowanie laktoferyny?
Laktoferyna naturalnie występuje w mleku krowim i to właśnie z niego jest pozyskiwana. Znalazła swoje zastosowanie w wielu lekach i suplementach diety. Choć w szklance mleka znajduje się 87,5 mg laktoferyny, to po obróbce termicznej wartość ta znacznie spada. Laktoferyna w naturalnej postaci, czyli w mleku, będzie nieodpowiednia dla osób z nietolerancją laktozy. Rozwiązaniem może być więc jej suplementacja. Laktoferyna dodawana jest między innymi do leków zwalczających infekcje dróg oddechowych, suplementów diety wspierających odporność oraz mieszkanek dla niemowląt. Laktoferyna występuje w wielu postaciach – kapsułkach, zawiesiny doustnej w saszetkach oraz w kroplach.
Czy laktoferyna jest dobra dla kobiet w ciąży?
Laktoferyna naturalnie występuje w mleku krowim i to właśnie z niego jest pozyskiwana. Znalazła swoje zastosowanie w wielu lekach i suplementach diety. Choć w szklance mleka znajduje się 87,5 mg laktoferyny, to po obróbce termicznej wartość ta znacznie spada. Laktoferyna w naturalnej postaci, czyli w mleku, będzie nieodpowiednia dla osób z nietolerancją laktozy. Rozwiązaniem może być więc jej suplementacja. Laktoferyna dodawana jest między innymi do leków zwalczających infekcje dróg oddechowych, suplementów diety wspierających odporność oraz mieszkanek dla niemowląt. Laktoferyna występuje w wielu postaciach – kapsułkach, zawiesiny doustnej w saszetkach oraz w kroplach.
Czy suplementacją laktoferyna jest dobra dla kobiet w ciąży?
Laktoferyna może być z powodzeniem stosowana u kobiet w ciąży. Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności uznała laktoferynę za bezpieczną substancję, która może być stosowana przez ciężarne w suplementach diety. Wiele badań dowodzi, że może być ona przyjmowana zarówno w ramach profilaktyki, jak i leczenia wielu dolegliwości związanych z tak wyjątkowym stanem, jakim jest ciąża. W trakcie ciąży zapotrzebowanie na żelazo wzrasta, a jego niedostateczna podaż może powodować niedokrwistość. Laktoferyna wspiera wykorzystywanie przyjmowanego z suplementami żelaza. Ma to szczególne znaczenie w II trymestrze ciąży, kiedy to ryzyko wystąpienia anemii znacznie wzrasta.
Laktoferyna ponadto wzmacnia układ odpornościowy, który w ciąży podlega licznym zmianom. Kolejną istotną cechą laktoferyny jest jej udowodnione wieloma badaniami zmniejszanie ryzyka porodu przedwczesnego. Nawet 50% porodów przedwczesnych wywołanych jest stanami zapalnymi w obrębie pochwy. Laktoferyna, wpływając na mikrobiotę dróg rodnych u ciężarnych i działając przeciwzapalnie, spowalnia dojrzewanie szyjki macicy i zmniejsza ryzyko przedwczesnego przerwania błon płodowych. Jedne z badań wykazały, że stosowanie laktoferyny z żelazem w ramach profilaktyki powodowało wydłużenie czasu trwania ciąży średnio o 1,5 tygodnia w porównaniu do ciężarnych stosujących jedynie siarczan żelaza. Wydaje się więc zasadne przyjmowanie suplementów diety z laktoferyną wraz z rekomendowanym kwasem foliowym, witaminami, jodem i kwasami DHA. Pamiętaj, że przyjmowanie każdego suplementu i leku w czasie trwania ciąży powinno być skonsultowane z lekarzem.
Laktoferyna – podsumowanie
Laktoferyna to naturalne białko o wyjątkowo szerokim spektrum działania, które może odegrać istotną rolę w okresie ciąży. Jej zdolność do wiązania żelaza, regulowania odporności i działania przeciwbakteryjnego czyni ją cennym wsparciem dla organizmu kobiety w tym wymagającym czasie. Badania wskazują, że suplementacja laktoferyną może pomóc w profilaktyce anemii, wspierać mikrobiotę i zmniejszać ryzyko porodu przedwczesnego. Co ważne, uznana jest za substancję bezpieczną – również dla ciężarnych. Choć nie zastępuje ona dobrze zbilansowanej diety ani konsultacji medycznej, może stanowić wartościowe uzupełnienie suplementacji w ciąży.
BIBLIOGRAFIA:
1. Artym J., Zimecki M., Laktoferyna w profilaktyce i leczeniu zakażeń, http://mavipuro.pl/jourarch/Z2018008.pdf
2. Jamka, M. (2017). Rys historyczny wiedzy o laktoferynie. Acta Medicorum Polonorum, 7(2), 4453 http://www.actamedicorum.ump.edu.pl/upload/files/Rys%20historyczny%20wiedzy%20o%20laktoferynie%20AMP-7-2017-z.2%20Jamka%20Ma%C5%82gorzata.pdf
3. Gajda-Morszewski, P., & Śpiewak, K. (2015). Laktoferyna–białko multipotencjalne. Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nauki Ścisłe, (10), 177-188. https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/8523/Przemys%c5%82aw%20Gajda-Morszewski%2c%20Klaudyna%20%c5%9apiewak%2c%20Laktoferyna%20%e2%80%93%20bia%c5%82ko%20multipotencjalne.pdf?sequence=1&isAllowed=y
4. EFSA Journal 2012;10(5):270
5. Mor, G., & Cardenas, I. (2010). The immune system in pregnancy: a unique complexity. American journal of reproductive immunology, 63(6), 425-433. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3025805/
6. Mgr farm. Mariola Zemła, Niedoceniony składnik preparatów dla kobiet w ciąży, https://opieka.farm/aktualnosci/niedoceniony-skladnik-preparatow-dla-kobiet-w-ciazy/